Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì? Công Dụng Của Đông Trùng Hạ Thảo

Đông trùng hạ thảo là một loại đông dược quý có bản chất là dạng ký sinh của loài nấm Ophiocordyceps sinensis thuộc nhóm nấm Ascomycetes trên cơ thể ấu trùng của một vài loài bướm trong chi Thitarodes Viette, 1968 (trước đây phân loại trong chi Hepialus Fabricius, 1775).
Phần dược tính của đông trùng hạ thảo đã được chứng minh là do các chất chiết xuất từ nấm Ophiocordyceps sinensis.
Đông trùng hạ thảo được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền Trung Hoa và y học cổ truyền Tây Tạng.


1. Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì Vậy ?
Trong tiếng Tạng nó được biết đến như là དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ (ZWPY: yartsa gunbu , Wylie: dbyar rtswa dgun ‘bu, “hạ thảo(cỏ), đông trùng (sâu bọ)”),
và đây là nguồn gốc của các tên gọi trong tiếng Nepal यार्शागुम्बा, yarshagumba, yarchagumba hay yarsagumba.
Chuyển tự sang tiếng Bhutan là Yartsa Guenboob.
Nó còn được biết đến như là keera jhar, keeda jadi, keeda ghas hay ‘ghaas fafoond trong tiếng Hindi.

Trong y học cổ truyền Trung Hoa, tên gọi của nó thường được viết tắt là chong cao (蟲草 “trùng thảo”),
một tên gọi cũng áp dụng cho các loài Cordyceps khác, như C. militaris.
Trong tiếng Nhật, nó được gọi là tōchūkasō (冬虫夏草).

Tên gọi tiếng Trung Dōng chóng xià cǎo (冬蟲夏草) nghĩa là “đông trùng, hạ thảo”
(nghĩa là “sâu mùa đông, [trở thành] cỏ mùa hè”).


2. Nguồn Gốc Tên Gọi Kỳ Lạ Của Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì :
Vào cuối thu trên những vùng đất cao thuộc dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng, sau khi phát triển đến mức cực đại, ấu trùng bắt đầu đi tìm những nơi đất mềm, xốp để chui xuống tìm chỗ ngủ đông.
Nhưng nó không ngủ đông một mình,bởi trước đó, bào tử của một loài nấm túi đã theo đường ăn uống hoặc hô hấp của ấu trùng mà thâm nhập vào và ký sinh trong nó.

Chỉ những cuộc gặp gỡ giữa ấu trùng của loài bướm thuộc chi Thitarodes Viette và bào tử nấm thuộc chi Ophiocordyceps (hoặc chi Cordycep) mới có khả năng hình thành đông trùng hạ thảo mà thôi.
Vào lúc này, chúng vẫn mang hình hài ấu trùng nên gọi là “đông trùng”.
Đến mùa xuân, khi thời tiết ấm áp, những tế bào nấm tiến hành phân bào và phát triển mạnh mẽ nhờ vào việc hấp thụ dưỡng chất từ ấu trùng.

Cứ thế nó lớn lên, làm chết vật chủ (ấu trùng) và đến hạ phát triển thành cây nấm – “hạ thảo”.
Trung bình, đông trùng hạ thảo mất từ 2 – 3 năm mới hình thành, phát triển đầy đủ. Theo TS. Phạm Văn Nhạ (GĐ Trung tâm Đấu tranh sinh học): “Có hơn 500 loại nấm thuộc dòng Cordyceps trong tự nhiên, nhưng chỉ có nấm Cordyceps sinensis là chứa dược chất cao nhất. Sự kết hợp kỳ diệu giữa thực vật và động vật trên đã giúp đông trùng hạ thảo sở hữu hàng trăm dưỡng chất tốt cho sức khỏe.”



3. Đông Trùng Hạ Thảo Sống Tại Đâu ?
Đông trùng hạ thảo chủ yếu tìm thấy vào mùa hè vùng núi cao trên 4.000 – 5.000m ở cao nguyên Tây Tạng, Tứ Xuyên, Thanh Hải, Cam Túc, Vân Nam.
Hiện nay, do sự săn lùng và hoạt động khai thác quá mức, loại nấm quý giá này đang có trở nên khan hiếm hơn bao giờ hết. Được rao bán đến vài trăm đến hàng tỷ đồng.
Tuy nhiên, nhiều loài nấm thuộc chi Ophiocordyceps và Cordyceps đã được nuôi trồng trên quy mô công nghiệp để đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày một tăng cao, chất lượng dược tính cũng được nghiên cứu ngang bằng hoặc hơn qua chất Cordycepin giúp phòng ngừa và điều trị nhiều loại bệnh mãn tính hiện nay.

Trong y học cổ truyền Trung Hoa và Tây Tạng, đông trùng hạ thảo được xem là có sự cân bằng tuyệt vời giữa âm và dương, bởi nó vừa là thực vật vừa là động vật, được hình thành vào mùa đông và trưởng thành vào mùa hạ.
Cho nên đông trùng hạ thảo được xem là một vị thuốc quý, có thể chữa được “bách hư bách tổn”.
Nhận thức được tầm quan trọng đông trùng hạ thảo, ngày nay, tại nhiều nơi trên thế giới trong đó có Việt Nam, đã tiến hành thử nghiệm nuôi trồng đông trùng hạ thảo hầu mong có thể giúp tăng sản lượng
để đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng tăng trong việc chữa bệnh và bồi bổ sức khoẻ.


4. Tác Dụng Của Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì
Trong y học cổ truyền Trung Hoa và Tây Tạng, đông trùng hạ thảo được xem là có sự cân bằng tuyệt vời giữa âm và dương, bởi nó vừa là thực vật vừa là động vật, được hình thành vào mùa đông và trưởng thành vào mùa hạ.
Cho nên đông trùng hạ thảo được xem là một vị thuốc quý, có thể chữa được “bách hư bách tổn”.
Dưới đây là phần lược dịch và tóm tắt những tác dụng của đông trùng hạ thảo theo nghiên cứu công bố trên Tập San Nấm Dược Liệu Quốc Tế
(International Journal of Medicinal Mushrooms):

Công dùng của đông trùng hạ thảo là gì ?
Chống lại tác dụng xấu của các tân dược đối với thận, thí dụ đối với độc tính của Cephalosporin A.
Bảo vệ thận trong trường hợp gặp tổn thương do thiếu máu.
Chống lại sự suy thoái của thận, xúc tiến việc tái sinh và phục hồi các tế bào tiểu quản ở thận
Làm hạ huyết áp ở người cao huyết áp
Chống lại hiện tượng thiếu máu ở cơ tim
Giữ ổn định nhịp đập của tim
Tăng cường tính miễn dịch không đặc hiệu
Điều tiết tính miễn dịch đặc hiệu

Tăng cường năng lực thực bào của các tế bào miễn dịch
Tăng cường tác dụng của nội tiết tố tuyến thượng thận và làm trương nở các nhánh khí quản.
Tăng cường dịch tiết trong khí quản và trừ đờm
Làm chậm quá trình lão hoá của cơ thể
Hạn chế bệnh tật của tuổi già
Nâng cao năng lực chống ung thư của cơ thể
Chống lại tình trạng thiếu oxygen của cơ thể

Tăng cường tác dụng lưu thông máu trong cơ thể
Hạn chế tác hại của tia gamma đối với cơ thể
Tăng cường tác dụng an thần, trấn tĩnh thần kinh
Tăng cường việc điều tiết nồng độ đường trong máu
Làm giảm cholesterol trong máu và chống xơ vữa động mạch.
21- Xúc tiến tác dụng của các nội tiết tố (hormone).
22- Tăng cường chức năng tiêu hoá và hấp thu các chất dinh dưỡng
23- Ức chế vi sinh vật có hại, kể cả vi khuẩn lao
24- Kháng viêm và tiêu viêm
25- Có tác dụng cường dương và chống liệt dương.


5. Thành Phần Trong Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì
Sở dĩ đông trùng hạ thảo được đánh giá công dụng rất tốt cho sức khỏe là bởi trong thành phần của dược liệu này chứa các dược chất sau:
- 17 loại acid amin quý hiếm có chức năng chuyển hóa và tổng hợp protein cho cơ thể.
- Một lượng lipid lớn tạo nguồn năng lượng cho cơ thể.
- Các nguyên tố vi lượng như K, Na tham gia vào hoạt động trao đổi chất, hoạt hóa và coenzym xúc tác.
- D-mannitol giúp điều trị và phòng bệnh phù não, thiểu niệu, các bệnh về bài tiết.
- Rất nhiều loại vitamin tốt cho cơ thể như vitamin C, A, E, K, B12…
Ngoài ra theo nghiên cứu mới nhất, trong sinh khối của đông trùng hạ thảo còn chứa các hoạt chất sinh học khác như cordycepin, hydroxyethyl-adenosine và cordiceptic acid giúp cơ thể kháng khuẩn, kháng các virus gây bệnh.

6. Đông Trùng Hạ Thảo Có Những Loại Nào?
Thực tế trên thế giới có 507 loài trùng thảo, trong đó chỉ có giống Cordyceps Sinensis được gọi là Đông Trùng Hạ Thảo, còn lại chỉ là trùng thảo. Giống loài này chỉ có ở vùng Na Khúc Tây Tạng, đây là nơi duy nhất đạt đủ điều kiện về địa lý, khí hậu và khoáng chất để Đông Trùng Hạ Thảo sinh trưởng, phát triển. Sau đây là những phân loại của Đông Trùng Hạ Thảo:
Theo khoa học:
+ Đông trùng hạ thảo: loại cây nấm mọc trên đầu con sâu màu nâu sẫm, được hình thành bởi ấu trùng sâu bướm kết hợp với nấm Cordyceps sinensis.
+ Nhộng trùng thảo hoặc bách trùng thảo: cây mọc nấm mọc từ bộ phận khác của con sâu, thân cây có màu vàng ngả hồng.

Phân loại theo nguồn gốc:
Trùng thảo phân loại theo nguồn gốc được chia làm 2 loại là trùng thảo mọc tự nhiên và trùng thảo nuôi trồng nhân tạo. Hiện nay tại Việt Nam đã nuôi trồng đông trùng hạ thảo nhân tạo thành công.
+ Tự nhiên: chủ yếu tìm thấy trên vùng núi cao 4000m ở cao nguyên Tây Tạng và Tứ Xuyên Trung Quốc.
+ Nuôi trồng: Tại Mỹ, Nhật, Hàn, Thái Lan và cả Việt Nam đông trùng hạ thảo đã được nuôi trồng thành công nhờ cấy ghép nhân tạo.

Phân loại theo xuất xứ địa phương:
Theo xuất xứ địa phương, hiện nay đông trùng hạ thảo có 6 loại là: Trùng thảo Tây Tạng, trùng thảo Hàn Quốc, trùng thảo Mỹ, trùng thảo Nhật Bản, trùng thảo Trung Quốc và trùng thảo Hàn Quốc.

Phân loại theo cách chế biến
Theo cách chế biến, đông trùng hạ thảo được chia thành 2 loại là trùng thảo tươi và trùng thảo sấy khô.

Phân loại theo hình dáng:
Theo hình dáng thì hiện nay đông trùng hạ thảo được chia làm 4 loại là trùng thảo dạng nguyên con, trùng thảo dạng nước, trùng thảo dạng bột và trùng thảo dạng viên.

7. Đối Tượng Sử Dụng Đông Trùng Hạ Thảo
Là một loại dược liệu có nhiều công dụng trong bồi bổ và chăm sóc sức khỏe nên đông trùng hạ thảo phù hợp với rất nhiều đối tượng. Cụ thể bao gồm:

- Người đang bị bệnh (Bệnh nhân tiểu đường, phòng ngừa biến chứng tiểu đường, người mắc các bệnh mạn tính về tim mạch, gan, thận, bệnh nhân ung thư đang trong quá trình điều trị và trị xạ, người làm việc quá sức, bị viêm não mãn tính do căng thẳng, nam giới yếu sinh lý, suy giảm chức năng tình dục, phụ nữ đang giai đoạn sau khi sinh hoặc tiền mãn kinh): bổ sung trùng thảo trong quá trình chữa bệnh sẽ bồi bổ sức khỏe, giúp người bệnh chóng lành. Không những thế, trùng thảo còn giúp phòng ngừa bệnh tật và tăng cường sức đề kháng.

- Người bị suy dinh dưỡng: Người gầy và suy dinh dưỡng nếu bổ sung đông trùng hạ thảo đúng cách sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, hấp thu các chất dinh dưỡng tốt hơn và từ đó tăng cân hiệu quả.

Người cao tuổi đang có dấu hiệu suy nhược cơ thể, trí nhớ suy giảm, những người muốn tăng cường sức khỏe, tăng tuổi thọ: Đây là đối tượng sử dụng đông trùng hạ thảo nhiều nhất để bồi bổ cơ thể, chống lại các bệnh tật khi về già. Ngoài ra các dược chất trong trùng thảo còn làm chậm quá trình lão hóa và giúp người cao tuổi ăn ngon ngủ ngon hơn.
Ngoài những đối tượng phù hợp sử dụng đông trùng hạ thảo, bạn đọc cũng cần lưu ý thêm về những đối tượng không nên dùng. Cụ thể bao gồm: Phụ nữ đang mang thai và cho con bú, phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt, trẻ dưới 5 tuổi… Ngoài ra những người đang bị cảm lạnh, ho, sốt thì phải sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ.



8. Cách Dùng Đông Trùng Hạ Thảo Đúng Người, Đúng Bệnh
Để tác dụng của đông trùng hạ thảo phát huy tốt nhất, người dùng nên lựa chọn những cách sử dụng sau:
• Nhóm yếu sinh lý: Dùng đông trùng hạ thảo nguyên con ngâm rượu, nấu súp đuôi bò, hầm thịt dê…

• Nhóm sức khỏe kém, ăn ngủ kém: Chế biến đông trùng hạ thảo bằng cách nấu cháo bồ câu, gà hầm hạt sen, pha trà…

• Nhóm mắc bệnh hô hấp, phế phổi, ung thư: Bệnh nhân có thể tham khảo một số cách dùng đông trùng hạ thảo như hấp cơm trắng, hầm ba ba, hầm chim cút…

• Nhóm suy giảm miễn dịch: dùng nước ấm rửa sạch rồi nhai sống cũng rất tốt.
Lưu ý với một số đối tượng không nên sử dụng đông trùng hạ thảo nếu chưa có chỉ định của các chuyên gia, bác sĩ.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét